Vuoigatvuođat ja geatnegasvuođat

 

Sámegiela sadji Norggas
Sámegiella ja dárogiella leat guokte ovttadássásaš giela Norggas, gč. Sámelága § 1-5.

Sámegiella lea suodjaluvvon Vuođđolága § 110a bokte. Norggas leat golbma iešguđet sámi giellajoavkku, davvi-, julev-  ja lullisámegiella. Davvi Dearvvašvuođa doaibmaguovllus leat buot golbma giellajoavkku ovddastuvvon.

Dás beasat lohkat lága juridihkalaš čilgehusa dasa ahte lea deaŧalaš diehtit sámi dulkka geavaheami birra.

Pasieantta vuoigatvuođat
Sámelága bokte lea addojuvvon viiddiduvvon vuoigatvuohta geavahit sámegiela dearvvašvuođa- ja sosiálasuorggis.

Sámelága § 3-5 mielde lea hálddašanguovllu ássiin viiddiduvvon vuoigatvuohta geavahit  sámegiela gulahallamii almmolaš ásahusaiguin.

Sus guhte háliida sámegiela atnit suodjalan dihtii beroštumiidis báikkálaš ja guovlulaš almmolaš dearvvasvuođa- ja sosiálalágádusain, lea vuoigatvuohta oažžut bálvalusa  sámegillii.

Definišuvdna: Guovlulaš almmolaš orgána hálddašanguovllus: juohke fylkkagieldda ja  stáhta orgána mas lea bálvalanviidodahkan ollásit dahje muhtun muddui gielddat  sámegiela hálddašanguovllus, muhto mii aŋkke ii leat riikkaviidosaš.

Guovlulaš ja báikkálaš dearvvašvuođadoaimmahagat Finnmárkkus, Romssas, Nordlánddas ja Trøndelágas leat almmolaš orgánat maiddá dát mearrádus gusto.

Čuovvovaš gielddat leat mielde hálddašanguovllus: Kárášjohka, Guovdageaidnu, Deatnu, Unjárga ja Porsáŋgu Finnmárkkus, Loabát ja Gáivuotna Romssas, Divttasvuotna Nordlánddas ja Snoasa ja Raavrhvijhke Davvi-Trøndelágas.

 

Sámi pasieanttain Norggas lea vuoigatvuohta oažžut heivehuvvon dieđuid iežaset gillii, gč. divššohasvuoigatvuođalága.

Bajásčuvgehus dieđuid birra mat leat addojuvvon, galget čállojuvvot divššohasa journálii.Diehtojuohkin galgá leat heivehuvvon vuostáváldi oktagaslaš eavttuide, nugo ahkái, rávisvuhtii ja kultur- ja gielladuogážii. Dieđuid galgá olmmošlaš vuogi mielde addit. Dearvvašvuođabargit galget nu guhkás go vejolaš sihkarastit ahte divššohas lea ádden sisdoalu ja dieđuid mearkkašumi.  

 

Dearvvašvuođabargiid geatnegasvuođat
Dearvvašvuođabargiid ovddasvástádus dieđuid hárrái čilgejuvvo Dearvvašvuođabargiidlágas § 10:

Dat gii addá dearvvašvuođa- ja fuolahusbálvalusaid, galgá addit dieđuid dasa geas lea vuoigatvuohta oažžut dieđuid pasieanta- ja geavaheaddjevuoigatvuođalága §§ 3-2 – 3-4 mielde. Dearvvašvuođaásahusain galget dieđut vuosttaš cealkaga mielde addet dasa gean dearvvašvuođaásahus lea nammadan. 

 

Pasieanta- ja geavaheaddjevuoigatvuođaláhka:

Departemeanta sáhttá addit njuolggadusaid geatnegasvuođa birra addit dieđuid.

Láhkateavsttaid gávnnat dárogillii dáppe:  www.lovdata.no ja sámegillii www.lagat.no